Zapalenie okołomieszkowe

Zapalenie okołomieszkowe – jak pielęgnować skórę?

Zmiany pojawiające się wokół mieszków włosowych mogą występować w różnych obszarach skóry – na twarzy, skórze głowy, klatce piersiowej, plecach oraz w innych miejscach pokrytych włosami. Problem może być bardziej widoczny w obszarach regularnie golonych lub depilowanych.

Pielęgnacja powinna być dopasowana nie tylko do wyglądu zmian, ale również do ich lokalizacji i kondycji skóry. Zapalenie mieszków włosowych może mieć różne przyczyny, dlatego kosmetyki wspierają pielęgnację, ale nie zastępują diagnostyki dermatologicznej.

Jak mogą wyglądać zmiany okołomieszkowe?

Zmiany mogą przyjmować postać drobnych krostek, grudek lub zaczerwienienia skoncentrowanego wokół ujść mieszków włosowych. Czasami towarzyszą im świąd, pieczenie lub zwiększona wrażliwość skóry.

Wygląd może przypominać trądzik, dlatego samodzielne rozpoznanie problemu wyłącznie na podstawie obecności krostek nie zawsze jest możliwe. Jeżeli zmiany są liczne, bolesne, nawracają lub szybko się rozprzestrzeniają, warto skonsultować je z dermatologiem.

Zapalenie okołomieszkowe a trądzik

Zmiany okołomieszkowe i trądzik pospolity mogą wyglądać podobnie, ale nie są pojęciami równoznacznymi. Przy trądziku często występują również zaskórniki i nadmierne wydzielanie sebum, natomiast przy zmianach okołomieszkowych istotna jest ich lokalizacja bezpośrednio w obrębie mieszków włosowych. Rozróżnienie ma znaczenie, ponieważ pielęgnacja i ewentualna terapia mogą wymagać innego podejścia.

Łagodne oczyszczanie skóry

Oczyszczanie powinno usuwać nadmiar sebum, pot, pozostałości kosmetyków i zanieczyszczenia bez niepotrzebnego podrażniania skóry. Jako pierwszy etap wieczornego oczyszczania producent proponuje olejki myjące: Tea Tree Oil Cleanser z 20% skwalanu i 1% olejku z drzewa herbacianego dla skóry z tendencją do niedoskonałości oraz Lipid Control Cleanser z 20% skwalanu, witaminą E i kojącym olejkiem lawendowym dla skóry wrażliwej i odwodnionej.

Drugim etapem może być Azelaic Cleanser z 0,5% kwasu azelainowego i 0,5% ekstraktu z zielonej herbaty, przeznaczony do skóry normalnej, mieszanej i tłustej.

Kwas azelainowy i azeloglicyna

Kwas azelainowy jest jednym z ważniejszych składników w pielęgnacji skóry ze zmianami okołomieszkowymi. Azelaic Booster zawiera 10% kwasu azelainowego i jest przeznaczony do wieczornej pielęgnacji skóry twarzy i głowy ze skłonnością do niedoskonałości, nadmiernego sebum i ŁZS. Nakłada się go płatkiem, zaczynając od 2 razy w tygodniu.

Lactoferrin Immuno Booster i Lactoferrin Immuno Cream łączą 0,2% laktoferyny z 3% azeloglicyny i 1% kwasu linolowego. Producent wskazuje je m.in. przy trądziku grzybiczym, który dotyczy właśnie mieszków włosowych, i podkreśla, że formuły pomagają zmniejszyć rogowacenie ich ujść. Booster zawiera dodatkowo 0,4% kwasu salicylowego, krem jest wersją bez BHA, wspierającą barierę.

W przypadku podejrzenia zakaźnej przyczyny zmian kosmetyki nie powinny zastępować konsultacji i odpowiedniego postępowania dermatologicznego.

Niacynamid i łagodzenie stanu zapalnego

Przy zmianach okołomieszkowych skóra często jest jednocześnie podrażniona, dlatego ważną rolę odgrywają formuły kojące. Healing B3-LA Serum z 3% niacynamidu, 3% beta-glukanu i 1% kwasu linolowego producent przeznacza do skóry z podrażnieniami i zmianami zapalnymi. B3 TRX Cream z 3% niacynamidu i 3% kwasu traneksamowego sprawdza się przy skórze z podrażnieniami, skłonnej do czerwienienia i przebarwień pozapalnych.

Copper Multipeptide Serum z tripeptydem miedziowym, 2% Argireliny i 2% beta-glukanu zawiera składniki o działaniu przeciwzapalnym i jest przeznaczone do skóry wrażliwej, skłonnej do podrażnień. Gdy skóra wymaga intensywnego ukojenia, producent proponuje Healing TRX Nanocellulose Mask – nanocelulozową maskę dla skóry podrażnionej i odwodnionej, która łagodzi świąd, pieczenie i szczypanie.

Retinoidy przy zmianach okołomieszkowych

Retinoidy wspierają prawidłowe złuszczanie w obrębie ujść mieszków, ale wymagają ostrożności. 0.05% Retinal Cream z retinalem w hydroksysomach, bakuchiolem i niacynamidem producent dedykuje skórze wrażliwej. Stosuje się go na noc, zaczynając od 2-3 razy w tygodniu.

Retinoid Booster z 1% retinolu jest bardziej intensywny i przeznaczony do skóry problematycznej i łojotokowej – stosuje się go wieczorem płatkiem, zaczynając od 1-2 razy w tygodniu. Retinoidów nie stosuje się w ciąży, a przy ich używaniu niezbędna jest codzienna fotoprotekcja.

BHA a ujścia mieszków włosowych

Kwas salicylowy BHA jest stosowany w pielęgnacji skóry z nadmiernym wydzielaniem sebum i tendencją do nadmiernego rogowacenia ujść mieszków. Nie oznacza to jednak, że każda zmiana przy mieszku wymaga intensywnego złuszczania – przy podrażnionej lub uszkodzonej skórze zbyt częste stosowanie preparatów złuszczających może pogorszyć jej komfort.

Zapalenie okołomieszkowe na skórze głowy

Zmiany wokół mieszków włosowych mogą pojawiać się również na skórze głowy. Warto wtedy ocenić, czy współistnieją z przetłuszczaniem, łupieżem, świądem lub wypadaniem włosów. Pełny wybór znajdziesz w kategorii szampony i peelingi.

BHA Sebum Control Shampoo and Peeling z 1% kwasu salicylowego, 1% kwasu azelainowego, 1% mocznika i 0,25% piroktolaminy oraz Azelaic Clarifying Shampoo and Peeling z kwasem azelainowym, migdałowym, CICA i piroktolaminą to produkty 2w1, które producent wskazuje m.in. przy nadmiernej keratynizacji mieszków włosowych. Pierwszy jest przeznaczony do skóry przetłuszczającej się, drugi do skóry od suchej po lekko przetłuszczającą się.

Przy jednoczesnym wypadaniu włosów i łojotoku pielęgnację może uzupełnić Growth Hair Serum 3 z 1% kwasu salicylowego, przy którym producent również wymienia nadmierną keratynizację mieszków włosowych.

Zmiany po goleniu, depilacji i wrastające włosy

Okolice regularnie golone lub depilowane mogą być bardziej narażone na podrażnienie, wrastanie włosów i zmiany w obrębie mieszków. Warto ograniczyć agresywne pocieranie skóry i zwrócić uwagę na higienę narzędzi. Składniki złuszczające mogą być elementem pielęgnacji, ale nie powinny być stosowane na mocno podrażnioną lub uszkodzoną skórę.

Wrastający włos może powodować miejscową grudkę i zaczerwienienie, ale nie każda zmiana okołomieszkowa ma takie podłoże. Przy zmianach występujących niezależnie od depilacji przyczyna może być inna.

Bariera hydrolipidowa ma znaczenie

Przy zmianach okołomieszkowych łatwo skoncentrować pielęgnację wyłącznie na oczyszczaniu i złuszczaniu, ale skóra nadal potrzebuje prawidłowo funkcjonującej bariery hydrolipidowej. Jeżeli rutyna powoduje przewlekłe pieczenie, napięcie, łuszczenie i zaczerwienienie, warto zmniejszyć intensywność składników aktywnych.

SPF i przebarwienia pozapalne

Jeżeli zmiany występują na twarzy lub innych obszarach eksponowanych na słońce, warto pamiętać o fotoprotekcji, szczególnie gdy po zmianach pozostają przebarwienia pozapalne. Resveratrol Mineral Cream SPF 30 z 6% tlenku cynku, 4,5% dwutlenku tytanu i 1% resweratrolu jest przeznaczony do skóry suchej, normalnej i wrażliwej, a producent wskazuje jego działanie łagodzące podrażnienia.

Czego nie robić przy zmianach okołomieszkowych?

Nie warto wyciskać i rozdrapywać zmian ani intensywnie szorować skóry peelingami mechanicznymi. Przy goleniu istotne są czyste narzędzia i unikanie wielokrotnego przejeżdżania ostrzem po podrażnionym obszarze. Nie należy też automatycznie łączyć kilku preparatów złuszczających tylko po to, aby przyspieszyć efekt.

Jak zbudować pielęgnację?

Rutynę warto dopasować do lokalizacji problemu. Przy zmianach na twarzy podstawą może być łagodne oczyszczanie, jeden odpowiednio dobrany składnik aktywny, pielęgnacja bariery i SPF. Przy skórze głowy warto połączyć szampon dopasowany do poziomu sebum z dodatkowym preparatem tylko wtedy, gdy rzeczywiście odpowiada on na pozostałe potrzeby skóry. W przypadku zmian na ciele znaczenie mają również pot, tarcie, obcisła odzież, golenie i depilacja.

Kiedy potrzebna jest konsultacja dermatologiczna?

Podobny wygląd skóry może mieć różne podłoże, dlatego określenie przyczyny ma znaczenie. Konsultacja jest szczególnie wskazana, gdy zmiany są bolesne, ropne, rozległe, szybko się nasilają, często nawracają lub pozostawiają blizny, a także przy zmianach na skórze głowy połączonych z nasilonym wypadaniem włosów.

FAQ – zapalenie okołomieszkowe